Menu

>>JA!<<

Blog
>>JA!<<

Het was een druilerige dag voor kerst, in een ietsjes kale kerk in Amsterdam-Oost. De Scandinavische stadspopulatie had zich er massaal verzameld. Naast een smørrebrødje en wat knusse kerstdecoraties uit het vaderland deden ze vooral nostalgie op. Met mijn niet-noordse achtergrond slenterde ik een beetje doelloos tussen de kraampjes. Maar toen was het raak. Net toen ik een winterse trol met mosbaard (voor onder de boom) wilde bewonderen, klonk er luid en duidelijk in mijn linkeroor: ‘Ja, ja, >>ja!<<

Een ja die naar binnen slaat

Yes! Het gekste praatfenomeen van Noord-Europa had zich laten horen, en nog snel ook. Je kent het wel: iemand zegt een paar keer doodgewoon ‘ja’, maar de laatste ‘ja’ schiet naar binnen. Zomaar pardoes. Zoals hier. Vooral Scandinaviërs hebben er een handje van, maar ook Nederlanders doen het. Vaak zijn dat mensen met een noordse link. Zoals een familielid dat na z’n migratie ineens ja’s begon te inhaleren. Deed ‘ie daarvoor niet. Eén keer ving ik een >>oui!<< op, in de tram in Bordeaux. Maar misschien was dat een Fransman met Zweedse schoonouders, weet jij veel.

En een >>vaasje!<< graag

De grote vraag is natuurlijk: waarom doen mensen dit? Wat voegt het toe? Of is het juist de bedoeling dat er een ‘ja’ verdwijnt, omdat je niet wilt dat je gesprekspartner van te veel bevestiging naast z’n schoenen gaat lopen? Eén ding is zeker, alleen het woord ‘ja’ wordt opgezogen. >>Nee!<< is zeldzaam, en bij de vrijmibo is er niemand die een portie >>osseworst!<< bestelt. Verstandig trouwens, want daar ga je acuut van hyperventileren. (Of was je het al aan het proberen?)

Ik zoog toch ja?!

Gelukkig hebben we internet. Volgens betrouwbare bronnen als YouTube en Wikipedia zijn er Zweden die niet eens ‘ja’ zeggen, maar alleen >>!<<. De reden? Het kan knap koud zijn in die contreien. Beter verlies je geen warmte aan uitgebreide articulatie, maar zuig je bevestigend om snel weer verder te kunnen. Naar binnen, bijvoorbeeld. Waar de mostrollen met kerstboom en al gezellig naast het haardvuur staan. >>Ja!<< moet wel een afgeleide zijn van die rete-efficiënte bevestigingszuig. Toch blijft het vreemd dat Nederlanders het ook doen. Het is hier zelden écht koud, en zo efficiënt zijn we nu ook weer niet.

Niets mis met een dikke >>ja!<<

Er zijn mensen die zich ergeren aan >>ja!<<-zeggers, zoals Charlotte op Twitter. Maar ook dat is vreemd, want strikt genomen gaat er niks mis; taalkundig kan een >>ja!<< prima door de beugel. Of is >>ja!<< iets van bepaalde types? Maar die frisse vrijwilligers op de Scandinavische kerstmarkt dan? Ik zal er eens op letten. Eerst m’n mostrollen maar ‘es opruimen.


Rosanne

Tekstwerf in je mailbox

Met creatieve verhalen, handige schrijftips en ideeën voor mooie content. Zonder enge salespraatjes en flauwe updates over onze verjaardagen. Daar mag je ons aan houden.

Meld je aan