Pakkende teksten met deze schrijftips

De Tien van Tekstwerf

Het is inmiddels alweer twintig jaar geleden dat oprichter Jules Warnies de Tien van Tekstwerf ontwikkelde. En al die jaren later schrijven onze copywriters nog steeds op basis van deze wetten. We zetten ze voor je onder elkaar, zodat je er zelf mee aan de slag kunt. Liever je tekst laten schrijven door een echte copywriter? Mail ons, wij helpen je graag aan pakkende tekst.

Schrijfwet 1: Praat normaal

Het klinkt zo simpel, toch blijkt de praktijk weerbarstig. Want hoe doe je dat, normaal ‘praten’ in je tekst? Wij zeggen altijd: geen Jip en Janneke-taal, wél helder en begrijpelijk. Schrijf zoals je met bekenden praat – want waarom ’tevens’ en ‘echter’ als je ‘ook’ en ‘maar’ kunt zeggen?

❌ ‘De directeur had zich goed voorbereid, teneinde zijn punt te maken gedurende de vergadering.’ 
✅ ‘De directeur had zich goed voorbereid om zijn punt te maken tijdens de vergadering.’

Schrijfwet 2: Maak het persoonlijk

We zien het vaak gebeuren: organisaties die over of tegen de lezer praten, en niet met. In een contract staat bijvoorbeeld: ‘De werknemer heeft recht op 25 vakantiedagen.’ Zeg gewoon: ‘je hebt recht op 25 vakantiedagen.’ Tot slot kleed je je tekst aan met herkenbare voorbeelden; daar worden lezers blij van. En alert, omdat ze hun eigen situatie herkennen.

❌ ‘De werknemer heeft recht op 25 vakantiedagen.’ 
✅ ‘Je hebt recht op 25 vakantiedagen.’

Schrijfwet 3: Geef je tekst vaart

Wat leest lekkerder: ‘Het boek wordt gelezen door Lorenzo’ of ‘Lorenzo leest het boek’? Die eerste variant noemen we de lijdende vorm. En die remt je tekst nogal af. Maar dat niet alleen, hij haalt ook de ziel uit je verhaal. Want Lorenzo lijkt hier wat te doen, maar is een passieve pop – een soort zombie. Als iemand iets doet, laat het hem of haar dan ook echt doen.

Nog een beruchte remmer: modale werkwoorden als ‘kunnen’: ‘U kunt contact opnemen’ in plaats van ‘Neem contact op’. Dat laatste leest toch een stuk makkelijker?

Daarnaast zien we in teksten vaak de naamwoordstijl. Dat betekent dat je van een werkwoord een zelfstandig naamwoord maakt. Je tekst wordt een stuk frisser als je de naamwoordstijl eruit haalt. Kijk maar:

• Het kijken naar kunst > kunst kijken
• Het schrijven van vacatures > vacatures schrijven
• Het maken van een wandeling > wandelen

Ga tot slot passieve constructies uit de weg; gebruik liever actieve varianten. Dat wil zeggen:

❌ ‘Het salaris wordt overgemaakt aan het eind van de maand.’ 
✅ ‘We maken het salaris eind van de maand over.’

Schrijfwet 4: Hou het tempo hoog

Heb je eenmaal vaart, dan is er niks zo vervelend als haperingen onderweg. Bijvoorbeeld door tangconstructies: ‘De door u gestelde vraag’ in plaats van ‘uw vraag’. Ook woordherhalingen vertragen de boel vaak, doordat je brein twee keer hetzelfde leest, en in de war raakt.

❌ ‘Zijn er honderd passagiers aan boord, dan ben je dus verantwoordelijk voor zo’n vijftig passagiers.’ 
✅ ‘Zijn er honderd passagiers aan boord, dan heb je er dus zo’n vijftig onder je hoede.’

Voorkom ook te veel vraagzinnen in één tekst. Meer dan twee vragen achter elkaar halen het tempo uit je tekst, doordat de lezer het gevoel krijgt dat-ie zelf al het werk moet doen.

Ben je op zoek naar een copywriter? Of wil je hulp bij redigeren? Heb je een verhaal op papier, maar ben je niet tevreden? Of heb je juist een nieuwe tone of voice nodig? 

Je merkt het meteen: vermoeiend, werkt niet.

Schrijfwet 5: Zorg voor ritme

De ideale zin is vijf tot twintig woorden. Varieer tussen deze bandbreedte: wissel korte, middellange en langere zinnen af. Tip: lees je tekst hardop, dan merk je vanzelf of-ie hapert. Als je adem moet halen, is het tijd voor een punt.

Schrijfwet 6: Scheid hoofd- en bijzaken

Stel, je lezer kan maar één ding onthouden. Wat moet dat zijn? Maak je tekst oprolbaar, en zet de belangrijkste informatie bovenaan. Alles wat daaronder staat: mooi meegenomen, maar misbaar.

Schrijfwet 7: Gun je lezer rust en ruimte

Je kent het wel: je opent een blog of vacature en stuit op een lange lap tekst. Ontmoedigend. Je helpt je lezer enorm door alinea’s van vijf tot zes regels te maken, met een witregel ertussen.

Schrijfwet 8: Gebruik je kop

Met een pakkende kop en leuke, duidelijke tussenkoppen structureer je je verhaal. Een goede manier om de aandacht van de lezer te trekken, én vast te houden. Tip: zorg ervoor dat je tussenkop de alinea kort samenvat.

Schrijfwet 9: Werk met bullets

Gebruik je meer dan drie voorbeelden, zet ze dan in bullets. Maar: niet meer dan zeven, anders haakt je lezer af. Dat hoeven geen hele zinnen te zijn, telegramstijl is prima. Zo bijvoorbeeld:

❌ ‘Je doet niet alleen de administratie, maar denkt ook mee op strategisch niveau.’ 
✅ ‘Niet alleen administratie; ook meeden op strategisch niveau’

Schrijfwet 10: Zet het mes erin

Hoe korter, hoe beter. In elke tekst staan overbodige woorden. Lastig om ze zelf te spotten, dus vraag een collega om te schrappen. Tot slot: je hoeft niet álles uit te leggen. Kies ervoor om hyperlinks te plaatsen. Zo houd je je tekst schoon, overzichtelijk en vrij van ballast.

Gratis poster ontvangen?

Moeten je collega’s deze tien tips ook kennen? We sturen onze Tien van Tekstwerf-poster graag naar je kantoor. Stuur een mail naar hallo@tekstwerf.nl.